مروری بر ده اختراع و نوآوری که زندگی بشر را متحول کردند

  • توسط سید پارسا نشایی
  • بهمن 27, 1398

اختصاصی گیلی‌نو / سید پارسا نشایی: نوآوری، فرایند تبدیل یک ایده یا اختراع به محصول یا خدمتی است که بتواند برای کاربران سراسر جهان ارزش‌آفرین باشد. هر ساله دانشمندان و مخترعان سراسر جهان به دنبال اختراع و پیشبرد توسعه محصولاتی جهت افزایش کیفیت زندگی انسان‌ها می‌باشند. در این میان، بعضی از اختراعات آن‌چنان تاثیرگذار و مهم بوده‌اند که مردم همواره از مخترعین‌شان به نیکی یاد می‌کنند.

در این مقاله، قصد داریم ده عدد از اختراعات به مراتب تاثیرگذار بشر را به همراه تاریخچه‌ای مختصر از هر کدام بیان کنیم. با گیلی‌نو همراه باشید.

۱۰. دوربین

دوربین‌های عکاسی

از گذشته‌های دور، انسان‌ها همواره به دنبال ثبت لحظات و خاطرات خود بوده‌اند؛ این حقیقت با مشاهده سنگ‌نگاره‌های موجود در غار‌ها مشهود است. انسان‌ها توانستند از مواد و مصالح موجود در طبیعت استفاده کرده و به کمک آن‌ها، تصویری از خاطرات خود را حکاکی کرده و یا نقاشی کنند؛ اما این فرایند بسیار زمان‌بر و پرهزینه بود و گاه لازم بود برای نقاشی یک پرتره ساده، روز‌ها وقت صرف شود. از طرف دیگر، انسان‌ها همواره به چشم‌های خود به عنوان دستگاه‌های عجیبی می‌نگریستند که قادر به تصویربرداری از جهان پیرامون خود بودند و قصد داشتند دستگاهی دست‌ساز بسازند که کاری مشابه چشم‌هایشان انجام دهد، با این تفاوت اصلی که امکان ثبت خاطرات برای آیندگان نیز در این دستگاه وجود داشته باشد. این احساس نیاز بشریت، منجر به تولید اولین دوربین عکاسی موفق در قرن نوزدهم شد.

افراد متعددی در توسعه و طراحی دوربین عکاسی شرکت داشته‌اند؛ با این حال، بسیاری از منابع، اختراع نهایی دوربین را به Joseph Nicéphore Niépce در سال ۱۸۱۶ نسبت می‌دهند – زیرا او اولین کسی بود که توانست عکسی بگیرد که بعد از زمان کوتاهی محو نشده و باقی بماند – اما ریشه حقیقی دوربین عکاسی به سال‌ها قبل از آن باز می‌گردد. در قرن دهم میلادی، ابن هیثم، دانشمند مسلمان، توانست روشی برای انداختن موثر یک تصویر بر روی یک صفحه کشف کند؛ این کشف، در قرن هفدهم به اروپا راه یافت و مبنای کار تمامی دانشمندانی شد که در زمینه عکس‌برداری فعالیت می‌کردند، و سرانجام حدودا ۸۰۰ سال پس از کشف مهم و تاثیرگذار ابن هیثم، روشی برای نگه‌داری تصویر ایجاد شده روی پرده یافته شد و اولین دوربین قابل بهره‌برداری جهان عرضه گشت.

صنعت عکس‌برداری در قرن بیستم با صنعت رایانه ادغام شد و نتیجه این ادغام، اختراع اولین دوربین دیجیتال بود. اولین پایه‌های لازم برای دیجیتالی کردن عکس‌برداری – به نحوی که عکس‌های گرفته شده، در فایل‌های دیجیتالی، و نه نوار‌های طولانی، ذخیره گردند –  اختراع نوعی ترانزیستور توسط Mohamed M. Atalla و Dawon Kahng در سال ۱۹۵۹ در آزمایشگاه‌های بل – یادگار به جا مانده از الکساندر گراهام‌بل – بود. اولین دوربین دیجیتالی عرضه شده به بازار، توسط شرکت Kodak در دهه ۱۹۷۰ ساخته شد.

پنج اختراع در دهه اخیر، سبب رشدی بسیار شدید در صنعت عکس‌برداری گشتند:

  • دوربین دیجیتالی Kodak DC290: این دوربین که در سال ۱۹۹۹ عرضه شد، برای اولین بار نشان داد که چگونه افزودن ویژگی‌های متداول رایانه‌ها به یک دوربین می‌تواند سودمند باشد.
  • دوربین دیجیتالی Canon EOS 300D: این دوربین که در سال ۲۰۰۳ عرضه شد، برای اولین بار، قیمتی کم‌تر از ۱۰۰۰ یورو (به طور دقیق، ۸۳۰ یورو) داشت و از این جهت، گزینه مناسبی برای آماتور‌ها به شمار می‌رفت و سبب شد دوربین‌های دیجیتالی جای خود را در زندگی غیرحرفه‌ای ها نیز مستحکم نمایند.
  • دوربین دیجیتالی Nikon D90: این دوربین که در سال ۲۰۰۸ عرضه شد، برای اولین بار، امکان فیلم‌برداری به سادگی و موازی با عکس‌برداری را در اختیار کاربران قرار داد.
  • دوربین دیجیتالی Nikon D3: این دوربین که در سال ۲۰۰۷ عرضه شد، برای اولین بار توانست نویز در ثبت تصاویر را به مقدار زیادی کاهش دهد.
  • گوشی هوشمند iPhone: این محصول که توسط شرکت اپل در ۲۰۰۷ عرضه شد، به سبب محبوبیت شدیدی که در میان کاربران یافت، توانست صنعت عکس‌برداری و به اشتراک‌گذاری آن‌ها در شبکه‌های اجتماعی را با شتابی بیش‌ از پیش، گسترش دهد.

۹. فناوری سردسازی

یخچال‌ها

این روز‌ها، هنگامی که برق قطع می‌شود، یکی از مهم‌ترین نگرانی‌های اکثر مردم، فاسد شدن غذا‌های داخل یخچال‌هایشان است. فناوری سردسازی و یخچال، آن چنان تاثیر عظیمی بر صنعت تغذیه گذاشته که زندگی بدون استفاده از یخچال، تقریبا غیر ممکن گشته است.

با استناد به متون تاریخی، می‌توان دریافت که چینی‌ها از ده قرن قبل از میلاد مسیح، به استخراج یخ و برف مشغول بودند تا بتوانند غذای خود را خنک نگه دارند؛ اما فرایند سردسازی مصنوعی برای اولین بار قرن هجدهم و بر اثر تلاش‌های ویلیام کولن، دانشمند اسکاتلندی کشف شد. تلاش‌ها برای تبدیل این کشف به یک محصول سال‌ها ادامه یافت. در ۱۸۲۰، مایکل فارادی، دانشمند مشهور انگلیسی، توانست آمونیاک را به حالت مایع تبدیل کند و در تلاش بود تا از این فرایند تازه کشف شده برای اختراع یک یخچال استفاده کند. حق اختراع اولین دستگاه سردساز، توسط جیمز هریسون، دانشمند انگلیسی، در ۱۸۵۶ ثبت گشت. در نهایت، جنرال الکتریک – شرکتی که مخترع مشهور، توماس ادیسون، آن را در ۱۸۸۹ بنیان گذاشت – توانست در ۱۹۱۱ اولین یخچال خانگی را ارائه نماید.

اختراع یخچال سبب گشت تا تغییرات زیادی در شغل و پیشه مردم نیز ایجاد گردد، به گونه‌ای که از سال ۱۹۳۵ تا ۲۰۰۷، تعداد کشاورزان آمریکایی بیش از ۹۹ درصد کاهش را تجربه نمود. اختراع فرایند سردسازی، سبب پیدایش سوپرمارکت‌ها و در دسترس بودن محصولات در هر زمان از سال شد.

۸. تلفن

به جرئت می‌توان گفت که این مورد نیاز به هیج توضیح و شرحی ندارد. نقش تلفن در بهبود روابط میان انسان‌ها در سراسر جهان بر کسی پوشیده نیست. اولین حق اختراع ثبت شده برای تلفن، متعلق به الکساندر گراهام‌بل در سال ۱۸۷۶ است. در اواخر همان سال، اولین تماس از راه دور توسط بل از فاصله ۱۳ کیلومتری انجام می‌گیرد. در ۱۸۷۸، این اختراع در انگلیس نیز انتشار می‌یابد و بالاخره تماسی بین‌المللی از آمریکا به انگلیس در ۱۹۲۷ انجام می‌گیرد.

ثابت بودن تلفن‌ها در مکان‌های مشخص همواره سبب ایجاد سختی در استفاده از آن‌ها می‌شد؛ در نتیجه در ۱۸۸۸، با الگو گرفتن از دستگاه‌های بی‌سیم، اولین تلفن همراه در سال ۱۹۷۳ توسط مارتین کوپر از شرکت موتورولا عرضه شد. تلفن‌های همراه روز به روز رشد کردند و سرانجام در دهه اول قرن بیست و یکم به گوشی‌های هوشمند تبدیل شدند.

بنا بر چندی از تحقیقات انجام گرفته، هشتاد درصد از جمعیت جهان از دستگاه‌های همراه استفاده می‌کنند؛ به گفته موسسات آماری، پنجاه میلیون نفر از کاربران، با اینکه در خانه حتی دسترسی به جریان برق نیز ندارند، از گوشی‌های همراه بهره می‌برند. بر اساس آمار جمع‌آوری شده، نوجوانان به طور متوسط بیش از ۳۷۰۰ پیام متنی در ماه ارسال می‌کنند، که نشان می‌دهد میانگین روزانه ارسال پیام یک نوجوان، بیش از ۱۲۰ پیام است. تلفن‌ها و به‌خصوص تلفن‌های هوشمند، بر صنعت، تجارت، آموزش و تامین سلامتی کاربران تاثیر گذاشته و عواقبی خوب یا بد نیز – از منظر روان‌شناختی و اجتماعی – به همراه دارند.

۷. ساعت

غالبا هنگامی‌که از مردم خواسته می‌شود که درباره اثرات فناوری بر زندگی‌شان بیندیشند، به یاد دستگاه‌هایی چون خودرو، رایانه یا تلفن می‌افتند، اما به عقیده بسیاری از مورخان، اختراع ساعت از تمامی نوآوری‌های ذکر شده مهم‌تر است. لوییس مامفورد، مورخ آمریکایی، در ۱۹۳۴ بیان داشت که «کلید اصلی دستیابی به عصر نوین صنعتی، نه تولید ماشین بخار، بلکه طراحی ساعت مکانیکی بوده است». مهارت زمان‌بندی، باعث شد بشر بتواند بسیار موثر‌تر و کاراتر به انجام فعالیت‌های خود بپردازد. تعریف مناطق زمانی، سبب پدید آمدن ارتباطاتی سریع‌تر و بهتر میان مردم کشور‌های مختلف جهان گشت.

ساعت از قدیمی‌ترین اختراعات بشر است؛ این اختراع، پاسخی به نیاز در نظر گرفتن فواصل زمانی کوچک‌تر از یک شبانه‌روز بوده است، زیرا گذر یک شبانه‌روز، به راحتی توسط غروب و طلوع خورشید قابل تشخیص بوده و نیازی به دستگاهی برای اندازه‌گیری آن در میان مردم احساس نمی‌شد.

از قدیمی‌ترین ساعت‌ها، ساعت آفتابی است که با استفاده از موقعیت خورشید در آسمان در طول شبانه‌روز، به کمک ایجاد سایه، ساعت را به کاربران نشان می‌دهد. برخی از ساعت‌های آفتابی، توانایی نشان‌دادن زمان با دقت یک یا دو دقیقه را نیز دارند. از مشکلات اساسی این ساعت‌ها، عدم امکان تنظیم سریع آن‌ها و هم‌چنین نشان‌دادن زمان محلی بود که از شهری به شهر دیگر تفاوت داشت و سبب بروز اشکال در ارتباطات و زمان‌بندی قطار‌ها می‌شد.

به گفته برخی از مورخین، ساعت آبی، قدمت بیش‌تری از ساعت آفتابی دارد؛ اختراع اولین ساعت آبی – که به واسطه خروج آب از ظرف کار می‌کند – به تمدن‌های بابل و مصر در حدود ۳۷ قرن قبل نسبت داده می‌شود.

اولین ساعت مکانیکی توسط ابن خلف المرادی، دانشمند مسلمان، در قرن یازدهم میلادی اختراع شد؛ این ساعت، از چرخ‌دنده‌های متعدد به منظور نمایش زمان استفاده می‌کرد. مخترعان دیگری هم‌چون یی ژینگ و لایانگ لینگ‌زان در قرن یازدهم میلادی و بدیع‌الزمان الجزری در قرن سیزدهم میلادی نیز در رشد و گسترش ساعت‌ها نقش مهمی ایفا کرده‌اند. در سال ۱۶۵۶، گالیلئو گالیله، دانشمند بزرگ ایتالیایی، ایده استفاده از یک پاندول برای محاسبه زمان سپری شده را مطرح کرد، اما اولین کسی که به ساخت یک ساعت کامل پاندولی دست یافت، کریستیان هویگنس – دانشمند مشهور هلندی – بود. اولین ساعت الکتریکی در ۱۸۱۵ توسعه یافت و اولین ساعت کوارتزی نیز در آزمایشگاه‌های بل در سال ۱۹۲۷ اختراع شد. در ۱۹۶۹، اولین ساعت مچی کوارتزی توسط سیکو عرضه گشت. در دهه گذشته، شاهد ساعت‌های مچی هوشمندی هستیم که توانسته‌اند طراحی قدیمی ساعت‌ها را با ویژگی‌های رایانه‌های شخصی به خوبی ترکیب کنند.

۶. خودرو

خودرو‌ها، دسترسی به هر نقطه از شهر، کشور و کره زمین‌ را بسیار آسان ساخته‌اند. مسافت‌هایی که در زمان‌های گذشته نیاز به تعویض چندباره اسب‌های باربر برای طی شدن داشتند، امروزه به راحتی و تنها با سر زدن به تعدادی پمپ بنزین در طول مسیر، طی می‌گردند. اتومبیل‌ها، چهره شهر‌ها را برای همیشه تغییر دادند و امروزه یکی از اصلی‌ترین عوامل آلودگی هوای شهر‌های صنعتی به شمار می‌روند. پدیدآمدن اتومبیل‌های امداد و نجات – مانند خودرو‌های آتش‌نشانی و آمبولانس‌ها – موجب نجات جان تعداد زیادی از انسان‌ها شده است؛ از طرف دیگر، حوادث رانندگی به علت‌های مختلف، سالانه جان تعداد بسیار زیادی از شهروندان کشور‌های متعدد را می‌گیرد. خودرو‌ها به راهی برای انتقال غذا و مواد دارویی از شهری به شهر دیگر و از کشوری به کشور دیگر تبدیل شده‌اند و از این جهت بر اقتصاد جهانی بسیار تاثیرگذار بوده‌اند. اتومبیل‌ها به صنعت گردشگری جانی دوباره بخشیدند و تجربه سفر برای تمامی مردم جهان را بسیار آسان‌تر از گذشته نمودند.

خودرو، به نسبت بسیاری از سایر موارد ذکر شده در این لیست، فناوری جدیدی محسوب می‌شود؛ اکثر پیشرفت‌های علمی منجر به اختراع و تولید خودرو، در سده‌های گذشته و توسط مخترعان و مدیرانی چون هنری فورد، کارل بنز و گوتلیب دایملر صورت گرفته است. اخیرا، به دلیل آلودگی روزافزون هوای شهر‌های صنعتی، توسعه خودرو‌های هیبریدی و الکتریکی و به دلیل خطر ناشی از حوادث رانندگی، توسعه اتومبیل‌های خودران، جدی‌تر از گذشته شده اند؛ این اتومبیل‌ها، تنها از نیروی انسانی به عنوان یک نیروی کمکی استفاده کرده و بخش اعظم رانندگی را به پردازنده درونی‌شان می‌سپارند.

۵. واکسن‌ها

واکسن، یک پیش‌آمادگی زیستی است که بدن را در مقابل عوامل بیماری‌زا مقاوم می‌سازد. این اختراع مهم، تا کنون جان میلیون‌ها نفر را در سراسر جهان نجات داده و یکی از مهم‌ترین کشفیات پزشکی قرون اخیر محسوب می‌گردد.

با این‌که مطابق برخی شواهد تاریخی، چینی‌ها از نوعی واکسن برای پیشگیری از بیماری‌ها در سده دهم میلادی استفاده می‌کردند، با این حال، گام اصلی در زمینه توسعه این اختراع، به ادوارد جنر، پزشک انگلیسی، نسبت داده می‌شود. این واکسن جهت پیشگیری از آبله طراحی شده بود و برای مقابله با آبله، از ویروس‌های تضعیف شده آبله گاوی استفاده می‌نمود. اکثر محققان، جنر را پدر ایمنی‌شناسی می‌دانند و گفته می‌شود که اختراعات او – که شامل واکسن فلج اطفال نیز می‌شود -، بیش از هر اختراع دیگری، جان انسان‌ها را نجات داده‌ است. وی برای اولین بار در تاریخ، یک پسر را در برابر بیماری آبله گاوی واکسینه کرد. بیماری آبله گاوی نوعی بیماری شبیه به بیماری آبله، اما کم‌خطرتر از آن است. پس از آنکه جنر میکروب آبله را به پسر تزریق کرد، به دلیل مصونیت ایجاد شده در وی توسط واکسن آبله گاوی، پسر به بیماری آبله مبتلا نگردید.

۴. رایانه‌های شخصی

با نگاهی به تاریخ، متوجه رشد شگفت‌انگیز رایانه‌ها در زمانی کوتاه می‌شویم؛ اولین پیشرفت در علم کامپیوتر متعلق به سال ۱۷۰۱ و توسعه سیستم دودویی (باینری) بود که به آدا لاولیس امکان داد تا اولین الگوریتم رایانه‌ای را در ۱۸۴۳ تدوین کند. رایانه‌های اولیه، به کمک پانچ‌کارت‌ها و لوله‌های مکش فعالیت خود را انجام می‌دادند، تا این‌که در دهه ۱۹۵۰ اختراع ترانزیستور‌ها سبب آغاز عصر جدیدی از رایانه‌ها شد. دستگاه Apple I که توسط شرکت نوپای اپل در سال ۱۹۷۶ عرضه شد، اولین رایانه ارزان و اسمبل شده (یکپارچه) جهان بود. کاربران می‌توانستند به کمک این رایانه انقلابی، برنامه‌نویسی کرده و هم‌چنین با آن بازی کنند.

واسط کاربری رایانه‌های عرضه شده تا دهه ۱۹۷۰، همگی متنی بودند و این حقیقت، تبدیل به عاملی جهت فاصله‌گرفتن ناخودآگاه افرادی شده بود که می‌خواستند با تکنولوژی‌های جدید خو بگیرند. ایده‌های توسعه یافته در زیراکس پارک و سپس در شرکت اپل، منجر به تولید لیزا و مکینتاش، اولین رایانه‌های مجهز به واسط گرافیکی – شامل المان‌هایی هم‌چون پنجره‌ها و نشانگر ماوس – شد. به مرور زمان، لپ‌تاپ‌ها، گوشی‌ها و تبلت‌های هوشمند، راه رایانه‌های شخصی را ادامه دادند و جای خود را بیش از پیش در میان مردم باز کردند.

امروزه، ردپای رایانه‌های شخصی در هر شی قابل رویت و غیر قابل رویتی مشهود است. امروزه به کمک رایانه‌ها می‌توانیم به سادگی انیمیشن (پویانمایی) های متعددی بسازیم، بازی‌های مختلفی – اعم از آنلاین یا آفلاین – انجام دهیم، اقدام به خرید مایحتاج خود از راه دور کنیم، از فیلم‌های آموزشی متعدد برای یادگیری بهتر درس‌ها استفاده کنیم، تکالیف درسی خود را به صورت برخط تحویل دهیم، در لحظه متنی را از زبانی به زبانی دیگر ترجمه کنیم و با دوستمان از کیلومتر‌ها آن‌سو‌تر به صورت تصویری و ویدیویی مکالمه داشته باشیم.

۳. هواپیما

انسان همواره به دنبال راهی برای پرواز کردن بوده است؛ این علاقه در افسانه‌های متعدد باستانی مشهود است. در قرن هفدهم میلادی، استفاده از بالن‌های هوای گرم و هیدروژنی رواج یافت، گرچه هنوز راهی برای کنترل دقیق مسیر پرواز کشف نشده بود. لئوناردو داوینچی، دانشمند مشهور ایتالیایی، مهندسی بال پرندگان را کشف کرد و طرح‌هایی اولیه از یک ماشین پرنده را در کتابش شرح داد؛ اما این دستگاه و نمونه‌های مشابه آن که توسط سایر دانشمندان طراحی شدند، نمی‌توانستند بعد از تیک‌آف به پرواز ادامه دهند، زیرا مشکلاتی در زمینه توزیع وزن آ‌ن دستگاه‌ها، در کنار سنگین بودن نسبی آن‌ها، مانع پروازی موفق می‌شد.

اوتو لی‌لین‌تال، دانشمند انگلیسی، در ۱۸۰۱ موفق به ساختن بالی پرنده شد که می‌توانست یک سرنشین را با خود حمل کند، اما نقص فنی کوچکی در این دستگاه سبب مرگ این مخترع شد. برادران رایت در ۱۹۰۳ توانستند با نصب موتوری کوچک بر روی دستگاه خود، هواپیما را با گردش یک فرفره در هوا به پرواز درآورند. تمامی مخترعین قبلی، با الگو گرفتن مستقیم از نحوه پرواز پرندگان، قصد داشتند تنها به کمک حرکت بال‌ها دستگاهی را به پرواز درآورند، اما برادران رایت نشان دادند که راه‌حل مشکل دیرینه مخترعین گذشته، استفاده از یک پروانه برای شکافتن هوا و پیش‌بردن هواپیما می‌باشد. صنعت هواپیماسازی روز به روز گسترش یافت و اولین هواپیمای مجهز به موتور جت در سال ۱۹۳۹ آزمایش شد.

اختراع هواپیما سبب شد طی مسافت‌های طولانی به یک باره آسان گردد و این آسان‌سازی باعث توسعه هرچه بیشتر ارتباطات میان مردم مختلف از سراسر جهان گشت. توسعه ارتباطات، همواره پخش شدن فناوری و دانش را نیز به همراه دارد؛ در نتیجه، این اختراع شگفت‌انگیز، لیاقت برگزیده شدن به عنوان سومین اختراع برتر تاریخ بشریت را داراست.

۲. لامپ روشنایی

بسیاری از مردم، با شنیدن نام توماس ادیسون – کسی که دستگاه‌هایی هم‌چون گرامافون را اختراع کرده و برای اولین بار ایده‌هایی هم‌چون ثبت عکس‌های متحرک را بیان کرد – بلافاصله به یاد مشهور‌ترین اختراع وی – لامپ روشنایی – می‌افتند؛ اما لازم است ذکر شود که به غیر از ادیسون، شخصیت‌های فراوان دیگری نیز سهم به‌سزایی در توسعه و تولید لامپ روشنایی داشته اند؛ بزرگانی چون هامفری دیوی، جیمز لیندسی، جان استار و به‌خصوص ژوزف سوآن، از تاثیرگذار‌ترین افراد بر صنعت تولید لامپ‌های روشنایی بوده‌اند.

تولید لامپ‌های روشنایی سبب شد فعالیت انسان‌ها بعد از غروب آفتاب موثرتر انجام گیرد و این به معنای افزایش تعداد ساعات مفید کار روزانه بود، و همگی می‌دانیم که افزایش ساعات مفید، سبب پیشرفت سریع‌تر فعالیت‌های دانشمندان و مخترعان و در نتیجه توسعه سریع‌تر علم و فناوری می‌گردد. لامپ‌های روشنایی، بعد‌ها جای خود را در اختراعات و نوآوری‌های دیگر بشریت – مانند خودرو و رایانه‌های شخصی – باز کردند و آن‌چنان بر زندگی بشر تاثیر گذاشتند که بسیاری از مردم، هم‌چنان قطع‌شدن جریان برق را کاملا مترادف با خاموشی لامپ‌های روشنایی می‌دانند.

لامپ روشنایی در نگاه بسیاری از مردم سراسر جهان، به عنوان نماد نوآوری، خلاقیت و اختراع شناخته می‌شود؛ شمایلی از این اختراع تاثیرگذار، در لوگوی گیلی‌نو – اولین رسانه نوآوری گیلان – نیز قابل مشاهده می‌باشد.

۱. صنعت چاپ

در دوره پیش از صنعت چاپ و حروف‌چینی، کتاب با نسخه‌برداری به طور دستی پدید می‌آمد و انتشار می‌یافت. کار نسخه‌برداری از یک کتاب، کاری سخت، دشوار و بسیار زمان‌گیر بود؛ از سوی دیگر، نمونه‌های آماده شده نیز با یکدیگر بسیار متفاوت بودند. این وضعیت تا اختراع گوتنبرگ در سال ١۴۴٠ میلادی ادامه داشت. تکامل در صنعت چاپ و حروف‌چینی را می‌توان به چهار دوره زیر تقسیم کرد:

  • دوره اولیه: در دهه ۱۴۵۰ میلادی، فرایند کنده‌کاری نقش حروف بر روی اجسام مناسب و سپس ریختن فلز مذاب در این قالب‌های کنده‌کاری‌شده برای ایجاد حروف فلزی، توسط گوتنبرگ اختراع شد. در اختراع گوتنبرگ، بعد از ایجاد شدن حروف فلزی، این حروف کنار هم قرار می‌گرفتند تا کلمات و پاراگراف‌ها شکل گیرند و یک صفحه کامل پدید آید. بعد از آغشتن صفحه پدیدآمده به مقدار مناسبی جوهر، ناشران می‌توانستند آن صفحه را روی یک برگ کاغذ قرار دهند تا یک صفحه از کتاب چاپ گردد.
  • دوره انقلاب صنعتی: انقلاب صنعتی، در دهه ۱۸۷۰ میلادی، نوآوری بزرگی در صنعت چاپ و حروف‌چینی پدید‌ آورد. ماشین‌های بخار، همان کاری را که کارگران انجام می‌دادند، در مدت زمان بسیار کم‌تری به پایان می‌رساند.
  • دوره چاپ اپتیکی/شیمیایی: در دهه ١٩۶٠ میلادی، جهشی قابل توجه در صنعت چاپ انجام گرفت، به گونه‌ای که ابتدا به وسیله یک دوربین عکاسی، تصویری از صفحه مورد نظر فراهم می‌شد و پس از قرارگیری فیلم حاصل روی صفحه فلزی مناسب و غوطه‌ور کردن حاصل کار درون یک مایع شیمیایی مخصوص، قسمتی از صفحه فلزی که شامل تصویر حروف و کلمات بود، برجای می‌ماند و سایر قسمت‌های صفحه توسط مایع شیمیایی خورده می‌شد. در نهایت، نوشته مورد نظر ناشر به صورت برجسته بر روی سطح نمایان می‌گشت. این سطح به جوهر آغشته می‌شد و سپس برای چاپ استفاده می‌گشت. یکی􏰂 از مزایای این روش، امکان تغییر بزرگ‌نمایی حروف و کلمات به شیوه‌ای بسیار ساده‌تر از گذشته بود.
  • دوره نوین: دونالد کنوث – استاد دانشگاه استنفورد – در دهه ۱۹۷۰ میلادی، شروع به کار روی سامانه‌ای برای پردازش متن – با توجه ویژه به متون دربرگیرنده علائم ریاضی – کرد که TeX نامیده می‌شود. کارآمدی TeX، هنگامی مشهود است که متنی که قرار است چاپ گردد، دارای فرمول‌های ریاضی فراوان و پیچیده باشد. به آسانی می‌توان هر عبارت ریاضی پیچیده را توسط TeX حروف‌چینی کرد. TEX یکی􏰂 از مهمترین اختراعات در زمینه حروف‌چینی نوشته‌ها در قرن حاضر به حساب آمده و از لحاظ اهمیت در سطح اختراع گوتنبرگ می‌باشد.

رشد صنعت چاپ سبب گسترش هرچه سریع‌تر علم و دانش در میان ملت‌های مختلف گشت و به نوعی می‌توان گفت که توسعه بسیاری نوآوری‌ها و اختراعات دیگر ذکر شده در این مقاله، مدیون صنعت چاپ می‌باشد. تقریبا هیچ اکتشاف علمی و فناورانه‌ای در قرن گذشته بدون استناد به یک مقاله – که به کمک صنعت چاپ آماده‌سازی شده و تدوین گشته است – رخ نداده است.

در این مقاله سعی کردیم شما را با برخی از تکان‌دهنده‌ترین اختراعات تاریخ آشنا کنیم. توصیه می‌کنیم تگ «نوآوری» را در وب‌سایت گیلی‌نو برای اطلاع از آخرین اخبار حوزه نوآوری ایران و جهان دنبال نمایید.

برگرفته از منابع زیر، به همراه اطلاعات موجود در فضای اینترنت:

مجله نشنال جئوگرافی

BT

دانشکده مهندسی کامپیوتر دانشگاه صنعتی شریف

قبلی «
بعدی »

پاسخی بگذارید